Op Insectenpad

22 juli 2016, Haarlemmermeerse Bos

Vandaag is het warm. Er is veel bewolking, amper wind en hoewel de thermometer niet hoger komt dan 26°C ligt de gevoelstemperatuur ver boven de 30°C. Heerlijk weer dus om op insectenjacht te gaan, hoewel…. die zijn vast heel actief en het zweet loopt al in straaltjes over mijn rug als ik per fiets in het Haarlemmermeerse Bos arriveer.

Aan de rand van dit bos, tussen de Drie Merenweg en Claus Partycentrum, vlak langs de N201, maar hiervan gescheiden door een hoge rietkraag, blijkt namelijk een – educatief bedoeld – insectenpad te lopen. Ik kwam daar bij toeval achter toen ik vorig jaar voor het eerst de Haarlemmermeerse MTB-route probeerde. Deze route loopt namelijk ook over dit 1,5 km lange pad, dus het is wel oppassen geblazen en niet alleen voor de fietsers. Ik heb op deze ochtend echter niemand gezien…

< TIP: voor een grotere, mooiere én vooral scherpere weergave loont het de moeite de foto’s even aan te klikken! >

Er staat vandaag toch al weinig wind, maar die wordt nog eens tegen gehouden door de reeds genoemde hoge rietkraag. Voor macrofotografie is dat in principe dus ideaal, maar vandaag even niet. Ik leg het bijna af van de hitte en snak naar een fris briesje, maar ga toch maar proberen er het beste van te maken. Ik verwachtte eigenlijk een pad omzoomd met vele bloeiende planten, maar dat was niet helemaal waar. Er stond hier en daar wel wat, maar enorme Grote Kaardenbollen overheersten het geheel. Nou heb ik daar toch wel een beetje een zwak voor…

Kaardebollen
Grote Kaardebol

… maar ook insecten kunnen ze wel waarderen, zoals bijvoorbeeld deze groot uitgevallen zweefvlieg:

Stadsreus
Stadsreus (Hoornaarzweefvlieg)

Het lijkt op het eerste gezicht een Hoornaar, maar is iets kleiner en volstrekt ongevaarlijk. Groot is-ie echter wel en draagt dan ook niet voor niets de naam Stadsreus of Hoornaarzweefvlieg. Het verschijnsel in het dierenrijk dat een onschuldig beestje als deze Stadsreus sprekend lijkt op een gevaarlijke soort als de Hoornaar wordt overigens mimicry (=camouflage) genoemd.

Bloemetjes en beestjes wisselen elkaar af, ook in dit blog. Tijd voor Beemdkroon. Je zou het niet zeggen maar dit plantje is lid van de Kamperfoeliefamilie. Het wordt in Nederland steeds zeldzamer en staat dan ook inmiddels op de Rode Lijst. Het wordt insecten ook niet makkelijk gemaakt…

Beemdkroon
Beemdkroon

Hertshooi groeit en bloeit hier ook en bij gebrek aan bloeiende watermunt heeft hierop een Muntvlindertje plaatsgenomen. Een – dagactieve – nachtvlinder, die ook in onze achtertuin regelmatig te vinden is. Het is een amper 10mm grote microvlinder die erg lijkt op de Purpermot. Laatstgenoemde zou op de ondervleugel een extra witte stip moeten hebben en is bovendien veel zeldzamer.

Muntvlinder
Muntvlinder

De prachtige, opvallend blauw gekleurde bloemen van de Wilde Cichorei (familie van de witlof) mogen langs een insectenpad natuurlijk niet ontbreken. Veel insecten zijn er namelijk gek op!

Wilde Cichorei
Wilde Cichorei

Deze Pendelzweefvlieg is een vaste klant! Gezien de vorm en de kleuren van het achterlijf lijkt het hier te gaan om de Citroenpendelvlieg en niet de ‘Gewone’. Beide soorten lijken op het eerste gezicht op een wesp. Weer een gevalletje mimicry dus! Zo’n camouflagetruc verzint zo’n pendelvlieg toch niet zelf? De natuur zit erg vernuftig in elkaar…

Pendelzweefvlieg op Wilde Cichorei
Pendelzweefvlieg op Wilde Cichorei

Bij het zien van het volgende plantje moet ik ineens terugdenken aan de jaren dat ik een volkstuintje had. Het is dan ook – net als bonen en erwten – een lid van de familie Vlinderbloemigen. Kennelijk de betere tak van de familie, want Boslathyrus klinkt veel deftiger!

Boslathyrus
Boslathyrus

Nu we het toch over vlinders hebben: daar is de Atalanta, één van de grootse én mooiste dagvlinders van Nederland en omstreken.

Atalanta
Atalanta

Er fladderden vandaag wel meer vlinders rond, voornamelijk witjes, maar die waren niet genegen om mee te werken aan een foto. Niet goed voor hun PR, maar dat moeten ze vooral zelf weten.

Een geel bloeiende, lange stengel die ik nog niet kende blijkt Gewone Agrimonie te heten: aangenaam! Het blijkt een vrij algemeen lid van de Rozenfamilie te zijn en nu je het zegt: daar lijkt het helemaal niet op.

Gewone Agrimonie
Gewone Agrimonie

Interessanter dan de bloem zijn echter de zaden: veel fotogenieker!

Zaden van Gewone Agrimonie
Zaden van Gewone Agrimonie

Helemaal als daar dan ook nog een Struiksprinkhaan op blijkt te zitten:

Struiksprinkhaan
Struiksprinkhaan

Aan de schijnvruchten van deze plant zitten stengeltjes met gemene weerhaakjes die dienen voor de verspreiding via de vacht van langslopende dieren. Ook sokken en veters van wandelaars en natuurfotografen dragen hiertoe bij. Aha, die vervelende kleine klitten: daar ken ik ze dus van!

Knoopkruid is een algemeen voorkomend lid van de Composietenfamilie, net zoals bijvoorbeeld de Paardebloem. Het lijkt een beetje op een distel, maar dan zonder stekels. Mimicry komt ook bij planten voor… Knoopkruid is de waardplant van een aantal mooie vlindersoorten, waaronder – uiteraard – de Knoopkruidparelmoervlinder. Deze prachtige vlinder komt helaas niet meer voor in Nederland, maar wél in de Franse Pyreneeën.

Knoopkruid
Knoopkruid

Bij gebrek aan vlinders richt ik mijn lens dan maar op een Soldaatje, officieel Rode Weekschildkever genaamd. Dat blijven koddige beestjes, meestal druk met paren. Als je ze alleen treft, willen ze nog wel eens wegvliegen, maar daar had deze geen zin in.

Rode Weekschildkever
Rode Weekschildkever

Ook een erg fotogeniek plantje is de Bernagie; vooral de ruwe beharing draagt hiertoe bij. Het plantje wordt ook wel Komkommerkruid genoemd en wordt naast toepassingen in de keuken (met name de bloem) ook gebruikt als geneeskrachtige kruid tegen van alles en nog wat.

Bernagie
Bernagie

De rode vlek op de achtergrond in bovenstaande foto is overigens een Klaproos.

Ik eindig dit relaas met waar ik mee begonnen ben: De Kaardebol. Meestal bloeit die lila-kleurig, maar hier staan ook wat wit-bloeiende exemplaren. Het gaat hier dan ook niet om de Grote Kaardebol, maar om zijn veel zeldzamere broertje: de Slipbladige Kaardebol.

Witte Kaardebol
Slipbladige Kaardebol

Zo zie je maar weer: zo’n aangelegd educatief insectenpad is niet alleen goed voor insecten en macrofotografen, je steekt er ook nog wat van op. Ik ben in ieder geval weer wat wijzer geworden. Ik leer nog steeds iedere dag bij en dat is één van de mooie kanten aan deze hobby.

De oplettende volger van mijn blogs zal het opgevallen zijn dat in deze aflevering een aantal foto’s voorkomt, die ik eerder heb laten zijn in het Spiegelgevecht. Ik heb inmiddels de knoop doorgehakt en ben druk bezig met de verkoop van mijn oude spiegelreflex-spullen. Als het paddestoelenseizoen echt losbarst, hoop ik op stap te kunnen gaan met nieuw, en vooral lichter materiaal. Wordt vervolgd… Voor nu: iedereen weer bedankt voor het lezen en kijken.