De Waterspreeuw

De Waterspreeuw (cinclus, cinclus) is in Nederland in kleine aantallen een wintergast. Slecht enkele exemplaren worden er gemeld, hooguit een tiental. In mijn achtertuin, de Amsterdamse WaterleidingDuinen (AWD) is het de laatste jaren echter min of meer een vaste bezoeker. Of het steeds dezelfde is, weet ik niet; soms zijn er zelfs twee exemplaren. Ze houden van schoon, (snel) stromend water, waarin genoeg voedsel in de vorm van larven van libellen en eendagsvliegen of waterkreeftjes e.d. te vinden is. Dat is natuurlijk in de AWD geen probleem. Er zijn twee ondersoorten, t.w. de Zwartbuikwaterspreeuw (cinclus cinclus cinclus) en de Roodbuikwaterspreeuw (cinclus cinclus aquaticus). De laatste komt alleen voor in Zuid-Limburg, waar het zelfs ook af en toe tot broeden komt. In de rest van het land – vooral de noordelijke helft – gaat het meestal om de Zwartbuikvariant. Het is overigens in  het geheel geen spreeuwensoort en ze lijken er dan ook totaal niet op.

Begin december kwamen de eerste waarnemingen vanuit de AWD. Daar heb ik hem toen echter niet gezien. Ik was al bang dat ik – net als vorig jaar – weer te laat was, toen hij een week later ineens opdook in het Naaldenbos, waar hij vervolgens zijn zwarte buikje enkele maanden lang rond gegeten heeft. Ik ben verschillende keren bij hem op bezoek geweest om te proberen hem steeds iets mooier vast te leggen. Ik was uiteraard niet de enige! De eerste keer was op 27 december.

< TIP: voor een grotere en betere weergave loont het de moeite een foto even aan te klikken! Wil je alle foto’s uit dit blog in groot formaat bekijken, maak dan gebruik van de beeldencarrousel aan het eind van dit blogbericht>

Het was helaas een wat sombere ochtend en de ISO-waarden moesten flink omhoog, naar zelfs 2000 en 3200. Niet bevorderlijk voor mooie foto’s, maar ik was al blij dat ik hem zag.

01

Hij zat in het betonnen kanaaltje, niet bepaald een erg fraaie plek, maar zo is het nou eenmaal. De AWD is geen echt natuurgebied, maar meer een industrieterrein… Schuw was het beestje totaal niet en liet zich rustig fotograferen door een groep van een man/vrouw of zes. De afstand tot de vogel was soms hooguit een meter of vijf en toch ging hij onverstoorbaar verder met voedsel bij elkaar zoeken.

01

En dat vond hij zo nu en dan ook, getuige de volgende foto.

03

Net als mijn mede-fotografen was ik allang blij dat hij zo gewillig wilde poseren en ik vertrok na verloop van tijd om elders mijn geluk te beproeven.

04

In de loop van de middag klaarde het weer echter lichtelijk op en besloot ik nogmaals langs te gaan. Hij was nu op een ander plekje druk aan het foerageren. Vlak na het bruggetje, waar het water erg snel stroomt.

05

Het was nu echter zo druk met fotografen (een man of 20) dat ik moeite had een goede positie te vinden op de ‘tribune’. Na verloop van tijd waagde ik een poging aan de andere kant van het kanaaltje, waar ik een iets lager standpunt in kon nemen.

06
07

Het is een ontzettend leuk beestje om te zien. Vooral het kenmerkende ‘door de poten zakken’ en – uiteraard – zijn jacht op voedsel is prachtig om te zien. Op een foto is dat moeilijk vast te leggen. Ik heb daarom ook af en toe korte stukjes gefilmd. Dat is niet mijn sterkste kant, maar toch: hier is het te zien.

Hij bleek niet alleen het betonnen kanaaltje af te struinen, maar zat zo nu en dan ook op een ander – meer fotogeniek – plekje. Daar wilde ik hem natuurlijk ook graag zien. Pas ruim twee weken later was het zover. Hij zat nu waar ik wilde, maar helaas ook nu weer slecht licht. Bovendien had ik op die dag niet de beschikking over mijn PanaLeica 100-400mm lens, maar moest me behelpen met de 14-150mm en dat scheelt een slok op een borrel. Slechts één redelijk plaatje leverde dat op:

08

Mijn volgende ontmoeting vond plaats op 8 februari. Nu leek het licht beter, maar zat hij niet op mijn favoriete plekje. Ik had inmiddels een nieuwe 100-400mm (de vorige was ‘total loss’), maar hij was al een tijdje niet gesignaleerd. Toch waagde ik een poging, tenslotte is er vast ook nog wel iets anders te zien. Op een plekje tegenover een – lelijk! – rooster zaten een paar met telelenzen gewapende lieden op de grond, dus daar moest iets gaande zijn. Geen Waterspreeuw te zien echter. Maar hij was er wél! Verstopt onder het rooster had hij een rustig  plekje gevonden. Zo’n beestje wil natuurlijk ook af en toe wat privacy. Na verloop van tijd kwam hij echter te voorschijn en begon te foerageren.

09

Dat leverde verder geen spectaculaire beelden op, bovendien had hij er al snel genoeg van en ging even wat verderop aan de waterkant zitten. Nét niet in de zon, maar wél met een mooie achtergrond.

10

Ook dit duurde maar eventjes. Hij verhuisde weer naar zijn rooster, waar hij uitgebreid begon te zingen. Vermoedelijk voor ons, want soortgenoten waren ver te zoeken. In ieder geval werd hierdoor duidelijk dat het een mannetje was…

11

Ook nu was hij weer niet onder de indruk van onze aanwezigheid en zong vrolijk verder. Het is dan ook een ‘zangvogel’, hoewel het amper hoorbaar was…

12

Het is dat af en toe de snavel wat open ging en je zijn keel zag bewegen.

13

De plek die hij voor zijn gezang had uitgekozen was niet de fraaiste, maar de achtergrond kon beroerder. Tijd voor wat strekoefeningen:

14

Hierna dook hij het water weer in en verdween onder zijn rooster. Maar dat betekende nog niet dat hij uit de AWD verdween. Soms werd hij een paar dagen niet gemeld op ‘waarneming.nl’ en dan ineens bleek hij er toch nog steeds te zijn. Eind februari, toen koning winter volop actief werd door ons te trakteren op een lange vorstperiode en zelfs op een dun laagje sneeuw, ging ik opnieuw naar de AWD en – uiteraard  – even langs de Waterspreeuw. Hij was er nog steeds en zat gelukkig weer eens bij het watervalletje.

15

Wel een aardig plaatje, maar ik besloot om te lopen en het van de andere kant te proberen. Ondertussen was hij uit het water gekomen en had plaats genomen op een steen.

16

Na korte tijd ging hij weer even op zoek naar wat eetbaars en dook het water weer in. Beet!

17

Nadat zijn maagje weer redelijk gevuld was, besloot hij te gaan uitbuiken op een paaltje. Leuk voor de foto!

18

Het was tot nu toe licht bewolkt, maar nu begon het toch weer even licht te sneeuwen. De vlokjes zijn dan ook op de foto zichtbaar. Hier lijkt-ie te kijken waar die witte rommel vandaan komt.

19

Even later gaat hij het water in en neemt weer plaats bovenop de waterval, gelukkig met zijn ‘goede kant’ naar mij toe gericht. Dit levert een paar fraaie plaatjes op. Hier had ik op gehoopt.

20
21

Veel fraaier gaat het in de AWD denk ik niet worden, al helemaal niet omdat hij kort hierna vertrokken was naar zijn zomerverblijf.

Naast de AWD waren er dit jaar nog vier andere plaatsen waar langdurig een Waterspreeuw gespot werd: het Zuid-Hollandse Papendrecht, op Texel, het Friese Jubbega en in de Ooijpolder bij Nijmegen. Degenen die mijn blog volgen, weten waarschijnlijk wel dat ik – sinds de geboorte van ons eerste kleinkind – geregeld in Nijmegen te vinden ben. Zo zie je maar weer: soms heeft een voordeel ook een ander voordeel! Zo kon ik zonder veel extra reiskilometers ook op bezoek bij dit exemplaar.

Hij werd vaak gesignaleerd aan het begin van de Ooijpolder, ter hoogte van het Hollands-Duits Gemaal. Hier is een ecologische vistrap aangelegd tussen de Waal en het Meertje in de polder. Een natuurlijk ogende verbinding met snelstromend water en opgeleukt met diverse rotsblokken. Echt een mooie plek voor een Waterspreeuw dus. Voedsel was er kennelijk ook genoeg te vinden.

22

Toen ik op 2 januari op de plek arriveerde, zag ik al verschillende fotografen die met grote teletoeters de meest strategische plekjes hadden bezet. Nog een beetje zoekende zag ik het beestje al foeragerend bezig en – zoals op bovenstaande foto te zien is – met succes. Ik besloot plaats te nemen op een kleine loopbrug, op enkele meters afstand parallel aan de brug voor het autoverkeer. Onder laatstgenoemde brug bleek hij zich geregeld op te houden. Hier zit hij op de oever onder de brug en probeert een larve of kreeftje naar binnen te werken.

23

Aanvankelijk was het nog bewolkt, maar nu begon de zon voorzichtig door te breken.

24

Ik had natuurlijk liever iets dichterbij gezeten, maar… als de fotograaf niet naar de Waterspreeuw kan, komt de Waterspreeuw wel naar de fotograaf. Kent u die uitdrukking? In ieder geval, als uit het niets zit hij ineens ook op ‘mijn’ bruggetje, op nog geen 3 meter afstand! Ik had toen nog mijn vorige 100-400mm lens en die had grote moeite met de autofocus. Zelfs met een vogel op 3 meter afstand stond-ie eindeloos te zoeken (‘hunten’) alvorens scherp te stellen. En dat kunnen we nu dus niet hebben!! Gelukkig bleef hij lang genoeg zitten.

25

Ik krijg gelegenheid genoeg om uit te zoomen en vervolgens weer in te zoomen om dit portretje te maken. Dichterbij zal ik hem nooit meer krijgen.

26

Ondertussen zie ik in mijn ooghoek de jaloerse blikken van mijn collega-fotografen 😉

Hij heeft blijkbaar jeuk achter zijn linkeroor en jeuk is leuk… voor mij.

27

Voordat hij afscheid van me neemt, nam hij nog even plaats op de reling van het loopbruggetje, hetgeen een wel aardig plaatje opleverde.

28

Ik heb vandaag over geluk niet te klagen, want ook het licht wordt steeds mooier. Hij vliegt weer terug naar zijn plekje op één van de rotsblokken onder de brug. Hij ziet zijn evenbeeld weerspiegeld in het water, zo lijkt het.

29

Maar hij is natuurlijk vooral geïnteresseerd in wat er allemaal aan lekkers uit het water te vissen valt.

30

Geregeld neemt hij plotseling een duik in het water, te snel voor mij en mijn camera om vast te leggen.

31

Na dit een tijdje aangekeken te hebben en vele foto’s gemaakt te hebben, besluit ik dat het wel mooi genoeg is voor vandaag. Er moet tenslotte ook nog op een kleindochter gepast worden. Over de brug lopend maak ik nog een laatste foto van bovenaf. Zo zie je ze niet vaak.

32

Ik ben later nog twee keer hier geweest, maar de Waterspreeuw heeft zich aan mij niet meer laten zien. Niet dat dat nodig is, want ik heb inmiddels zoveel foto’s van een Waterspreeuw… Maar de ene Waterspreeuw zit op een mooier plekje dan de andere. Hopelijk komt-ie volgend jaar weer terug, dan ga ik zeker weer kijken. Het lijkt wel verslavend… Tot zover deze Waterspreeuwen-special. Bedankt voor het lezen en kijken en wie weet tot een volgend blog.

<Voor wie alle foto’s nogmaals in groot formaat wil zien is hier tot slot de beeldencarrousel: klik op een willekeurige cirkel om deze te starten en blader vervolgens met pijltjestoetsen of muisklikken door alle foto’s van dit blog>>>