SeptemberZwammen-2017/2

Omdat volgens sommige ‘deskundigen’ het woord ‘paddestoel’ (al of niet met tussen-N) in de titel van mijn blogs niet geheel en al de lading dekt, ben ik ingaande dit blogje maar overgestapt op ‘zwammen’. Ik plaats namelijk ook wel eens foto’s van slijmzwammen en dat zijn dus geen paddestoelen. Paddestoelen daarentegen zijn dan weer wel zwammen… Hoewel dit ook weer niet helemaal waar is: het zijn slechts de vruchtlichamen (bloeiwijzen) van hogere zwammen. Om precies te zijn van die hogere zwammen die een vruchtlichaam met steel en hoed vormen. De andere hogere zwammen die een – steelloos – vruchtlichaam vormen, zoals bijv. de elfenbankjes, worden meestal aangeduid met de naam ‘zwam’. Lagere zwammen worden ook wel schimmels genoemd en daar vallen dan ook weer de gisten (eencelligen) onder… volgt u het nog?

Dit gezegd hebbende begin ik meteen maar met de paddestoel der paddestoelen, die overigens voor de broodnodige onduidelijkheid weer Vliegenzwam heet. Gezien op weg naar landgoed Leyduin, waar alle foto’s uit dit blog zijn gemaakt.

< TIP: voor een grotere en beduidend betere weergave loont het de moeite een foto even aan te klikken! Wil je alle  foto’s uit dit blog in groot formaat bekijken, maak dan gebruik van de beeldencarrousel aan het eind van dit blogbericht>

Vliegenzwam
01 Vliegenzwam

Er stond wat hoog gras rondom, maar dat was teveel om allemaal weg te ‘tuinieren’. Ik heb maar gewoon door het gras heen geprobeerd een sfeerfoto te maken. Helemaal tevreden ben ik er niet mee.

Niet ver daar vandaan stonden ook enkele Panteramanieten. Deze soort wint het qua giftigheid van de Vliegenzwam en lijkt erg op zijn eetbare familieleden Parelamaniet en Grauwe Amaniet. Het onderscheid ligt o.a. in de rand van de hoed, kleur van de ‘stippen’ en de vorm van de ring. Bij twijfel: niet eten! Gewoon een bakje champignons kopen bij de supermarkt…

Panteramaniet
02 Panteramaniet

Ook hier nog vrij veel gras in de nabijheid van het onderwerp, maar enkel in de achtergrond en onscherp genoeg. Er ligt ook nog een omgevallen exemplaar van dezelfde soort tussen. Die had ik weg kunnen halen, maar dat heb ik niet gedaan. Dat hoort er nou eenmaal bij.

Op een mooier plekje stond een iets jonger exemplaar met een nog mooie bolle hoed. De geribbelde hoedrand – één van de determinatiekenmerken – is duidelijk te zien.

Panteramaniet
03 Panteramaniet

Amanieten determineren is al niet makkelijk, maar bij de Mycena’s ligt dat nog een stuk moeilijker. Daar zijn vele soorten van, waarvan ik er maar enkele bij naam durf te noemen. Daar valt deze niet onder… Gelukkig vind ik een mooi plaatje belangrijker dan de naam van het model.

Mycena
04 Mycena

Het volgende duo lijkt mij dezelfde soort als bovenstaande, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn.

Mycena's
05 Mycena’s

De volgende paddestoel is een flinke jongen. Ik vond hem wel aantrekkelijk, niet alleen om zijn verschijning, maar ook omdat ik hem niet kende. Ik heb me wijs laten maken dat dit vermoedelijk een Lila Gordijnzwam is. Die bleek al in mijn archief te zitten, maar in dit jonge stadium had ik hem toch niet herkend…

Lila Gordijnzwam
06 Lila Gordijnzwam

Grote zwammen zijn altijd moeilijker mooi in beeld te brengen dan de kleintjes, tenzij er voldoende ruimte is tussen het onderwerp en de achtergrond. Hier was het niet verkeerd… en ook bij de volgende is de achtergrond lekker rustig. De hoofdrolspeler is ongetwijfeld een Russula, een paarse hoed zegt kennelijk niet genoeg. Ik had moeten proeven en ruiken, maar m.n. dat eerste begint deze jongen niet aan. Het zou een Papilrussula kunnen zijn, maar dan had ik beter op de aanwezigheid van een pukkel (papil) op de hoed moeten letten. Dat schiet er nog wel eens bij in tijdens het kieken…

Russula
07 Russula

Ik blijf nog even bij de kleur paars, hoewel… even… er volgt een hele serie paarse zwammen waarvan ik de naam wel denk te kennen. Het gaat in alle gevallen om de Amethistzwam, ook wel Rodekoolzwam genaamd. Bij de twee eerstvolgende is er geen twijfel.

Amethist- of Rodekoolzwam
08 Amethist- of Rodekoolzwam
Amethist- of Rodekoolzwam
09 Amethist- of Rodekoolzwam

Bij de volgende twee – tussen de varens – is het al wat minder overtuigend. De paarse kleur is hier tamelijk flets aanwezig.

Amethist- of Rodekoolzwam
10 Amethist- of Rodekoolzwam
Amethist- of Rodekoolzwam
11 Amethist- of Rodekoolzwam

Maar andersom komt het ook voor: de diep paarse kleur loopt hier naar bijna zwart toe.

Amethist- of Rodekoolzwam
12 Amethist- of Rodekoolzwam

Heel even werd hier de trukendoos actief…

Amethist- of Rodekoolzwam
13 Amethist- of Rodekoolzwam

De kleurverschillen hangen samen met de vochtigheid van de bodem. Hoe meer vocht, hoe donkerder de kleur. De vochtigheid kan kennelijk plaatselijk behoorlijk variëren, want al deze foto’s zijn op dezelfde dag gemaakt. Vocht is voor alle zwammen zeer belangrijk en voor de groei zelfs noodzakelijk. Als de vruchtlichamen groeien gebeurt dit namelijk niet door celdeling, maar door opname van water, waardoor de cellen zwellen. Vandaar ook de zwammenexplosies na een natte periode…

Als ze wat ouder worden en de hoedrand begint om te krullen, worden de lamellen een dankbaar object.

Amethist- of Rodekoolzwam
14 Amethist- of Rodekoolzwam

De volgende foto is wat mij betreft een geval apart: de hoed vertoont amper een paarse kleur, de steel daarentegen is opvallend paars. Toch heb ik van ‘kenners’ begrepen dat ook dit een Amethistzwam is.

Amethist- of Rodekoolzwam
15 Amethist- of Rodekoolzwam

Ze stonden in een groepje bij elkaar, maar niet bij alle exemplaren was dit kleurverschil zo duidelijk. De twee pissebedden waren hier een leuke bonus.

Amethist- of Rodekoolzwam
16 Amethist- of Rodekoolzwam

De hoogste tijd voor wat andere kleurtjes: een bleek exemplaar met vlieg als extraatje.

Onbekend
17 Onbekend

En nog zo eentje die er veel op lijkt. Als er zo weinig kleur aanzit, houdt de naamsbepaling bij mij op.

Onbekend
18 Onbekend

Een duidelijk gele hoed – zoals bij de volgende – zou het iets makkelijker moeten maken. Ik zou de naam graag weten, maar kom niet verder dan een Russula of Melkzwam misschien. In geval van een Russula zou het de Geelwitte Russula kunnen zijn, maar ook de Beukenrussula en Berkenrussula komen blijkbaar in aanmerking. Voortaan dus opletten onder welke bomen ze staan. Een Melkzwam had ik uit kunnen sluiten door even langs de lamellen te strijken om te zien of er een soort melksap uitkwam, maar ik wil de natuur zo min mogelijk beschadigen…

Gele Russula of Melkzwam?
19 Russula of Melkzwam?

De volgende gele soort is duidelijk. Onmiskenbaar de Gele Trilzwam.

Gele Trilzwam
20 Gele Trilzwam

Een witte zwam kan in principe ook weer van alles zijn, maar als de hoed glanst als porselein, dan kan het er maar eentje zijn. Juist: de Porseleinzwam dus. Een mooie soort waar ik graag voor door de knieën ga.

Porseleinzwam
21 Porseleinzwam
Porseleinzwam
22 Porseleinzwam

Ook wit, maar een stuk moeilijker te vinden, zijn sommige slijmzwammen. Kleine witte knopjes, vaak in groepjes bij elkaar. Eéncelligen en daarom slechts enkele mm’s groot. Welke soort dit is, is in dit jonge stadium nog niet te zeggen. Het zou om het Peervormig Draadwatje kunnen gaan… Als ze ouder worden, verkleuren ze naar geel, oranje en bruin. Ik ben niet terug gegaan om het te controleren.

Slijmzwam
23 Slijmzwam

Niet veel groter, maar geen twijfel over de naam is het Kopergroenbekerzwammetje. De mooiste exemplaren vind je vaak al in augustus, maar hier had ik toch nog een gaaf schoteltje gevonden. Slechts 3-5 mm groot.

Kopergroenbekerzwam
24 Kopergroenbekerzwam

Weer een maatje groter en voor mij een nieuwe soort is het Eikelbekertje. Ik had op waarneming.nl gezien dat ze op Leyduin waren gevonden, dus ging ik er bewust naar op zoek. De gemelde vindplaats bleek echter niet erg waarschijnlijk: er stonden daar voornamelijk beuken! Als je weet dat ze groeien op hele oude, zwart geworden eikels, vaak geheel, soms half in de grond, dan weet je dat je beter ergens anders kunt gaan zoeken.

Eikelbekertje
25 Eikelbekertje

Ik zocht vooral op de plek waar ik vorig jaar voor het eerst het Eikentakstromakelkje vond. Ook een prachtige soort en wat blijkt: het Eikelbekertje lijkt daar best wel wat op. Ik vond hier inderdaad eerst wat bruine schoteltjes, tussen de bladeren op de grond. Voorzichtig geprobeerd de oude eikel – waar ze op groeien – te vinden en deze vervolgens wat vrij te maken. Even op een mooi plekje neergelegd voor een fotosessie en daarna weer voorzichtig ingegraven.  En dat natuurlijk een paar keer, want als je er eenmaal één gevonden hebt dan zie je ze steeds vaker. Bovendien waren ze vandaag aan het ‘sporeren’ zoals dat heet en verklapten daarmee hun plekje. Ik zag af een toe inderdaad als uit het niets ineens een wolk sporen voorbijkomen.

Eikelbekertje
26 Eikelbekertje

Ik had twee keer de mazzel een enkel exemplaar op wat eikelresten (meer is het niet) aan te treffen. Dat leverde wel meteen de mooiste plaatjes op. Niet heel erg artistiek, maar gewoon mooie ‘bewijsplaatjes’ voor het archief. Focusstacking is hierbij toch wel een mooie techniek.

Eikelbekertje
27 Eikelbekertje

Met dit primeurtje ben ik aan het eind gekomen van dit tweede – en laatste – zwammenblog van de maand september. Ik ben uiteraard in oktober nog verschillende keren de bossen ingedoken voor de paddestoelenjacht, want het is waar: paddo’s zijn verslavend! Dat levert nog wel een aantal met mooie waarnemingen op, maar zal dat zoveel mogelijk afwisselen met andere natuur. Tot zover weer bedankt voor het lezen en kijken.

< Voor wie alle foto’s nogmaals in groot formaat wil zien is hier tot slot de beeldencarrousel: klik op een willekeurige cirkel om deze te starten en blader vervolgens met pijltjestoetsen of muisklikken door alle foto’s van dit blog.>

13 reacties op ‘SeptemberZwammen-2017/2

  1. Wederom een heel mooi paddo blogje, ehh zwammenblogje. De eerste foto’s vind ik erg mooi kwa sfeer, mooie zachte tinten. Verder vind ik de amethistzwammetjes ook leuk, je laat goed zien hoeveel variatie er is in deze soort. De porseleinzwam blijft toch wel een van de leukste om te fotograferen. Je hebt hier weer soorten bij staan waar ik nog nooit van gehoord heb.
    groetjes Ghita

    Liked by 1 persoon

  2. Hoi Dick

    Prachtige serie paddenstoelen Dick, dat is toch wel echt ding, complimenten heel mooie blog gemaakt weer! Mooie soorten bij! soorten die ik nog nooit gezien heb! en je achtergronden zijn echt super! Top!

    Like

  3. ……………………… jeminee zeg!!!! Ik zit me hier toch groen te zijn!!! Ik denk dat ik bij je op les kom Dick want wat zijn dit prachtige foto’s zeg! Ondoenlijk om hier een favo uit te zoeken al is foto 3 (die vond ik gelijk helemaal super) onwijs mooi. Al je foto’s zijn schitterend. Hoe krijg je het voor elkaar om al deze mooie zwammetjes van zo’n prachtige achtergrond te voorzien en ook nog eens helemaal vrij! Heb je zo’n mooie macrolens of zet je ze voor de foto even apart!!?? Ik ben echt uitgeslagen hoor maar dit is echt vakwerk. Kunnen zo in een paddenstoelenboek en reken maar dat die ook goed verkocht gaat worden! Mijn complimenten.
    Groetjes, Helma

    Liked by 1 persoon

  4. Hoi Dick,
    Een beetje laat maar hier is-ie dan. Je hebt inmiddels duidelijk een hoog niveau bereikt en dan is het een plezier om alles op je gemak te bekijken. De variatie aan rodekoolzwammen was me ook opgevallen, alleen heb ik mij beperkt tot de mooie paarse. De bleke boeiden mij minder. Dat superkleine spul waarbij je tussenringen nodig hebt (ik in ieder geval wel) is een uitdaging. Jij hebt het je makkelijk gemaakt door stacking, ik doe het zonder en dat merk je. Ik zie dat je ook weer een aantal bijzondere soorten laat zien. Zo wordt jouw blog voor mij ook een soort naslagwerk. Groenendaal is overigens een heel aantrekkelijk landgoed als je zwammen (wat voor soort dan ook) zoekt, hoewel je soms goed je best moet doen om ze te vinden.
    Groet, Kees

    Liked by 1 persoon

  5. Hoi Dick,
    zwammen of paddenstoelen, het maakt eigenlijk niet veel uit, want het gaat toch tenslotte om de mooie plaatjes en de verschillende soorten die je ons laat zien. Het determineren is ook altijd een lastige zaak, zeker voor leken, maar als je de naam vindt is het leuk meegenomen 🙂 Foto: “01 Vliegenzwam” ondanks het hoge gras vind ik de foto toch wel geslaagd. Ook vind ik de “Panteramaniet” en de “Vliegenzwam” vanuit dit standpunt erg gelijkend. Het zijn twee prachtige zwammen, maar bij deze gaat mijn voorkeur uit naar het jongere exemplaar van de Panteramaniet foto: “03 Panteramaniet” dus 🙂 Voor de rest is het weer moeilijk om een voorkeur te bepalen, maar dat hoeft ook niet altijd. Ze zijn gewoon allemaal prachtig en uniek. Ik bewonder je al dat je zoveel verschillende soorten op de gevoelige plaat hebt kunnen vastleggen! Ik heb ook al eens een keertje een rodekoolzwam kunnen fotograferen, al wist ik toen de naam er nog niet van, maar iemand heeft me deze naam bekend gegeven 🙂 Je hebt ook op enkele foto’s een mooi bokeh, dat heeft ook altijd iets extra aan de foto! Het porseleinzwammetje vind ik ook heel mooi en de afsluiters, het eikelbekertje zijn dan weer een kunstwerkjes 🙂 Kortom, weer een bewonderenswaardige blog over deze variatie aan zwammetjes, waarvan ik heb genoten…!
    Fijne avondgroetjes, Heidi

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.