Een Kleine Wereld

8 januari 2016 – Groenendaalse Bos

Vandaag ga ik maar weer eens met de macrolens op stap. Op zoek naar zwammetjes van het kleinste soort, de slijmzwammen. Kan ik misschien ook mijn Raynox M150 voorzetlens weer eens gebruiken. Het kleine spul moet natuurlijk wel met het blote oog waarneembaar zijn…

< TIP: voor een grotere én vooral scherpere weergave de foto’s even aanklikken! >

Het eerste onderwerp waar ik voor op de knieën ga, valt nogal op door zijn kleur. Wat het echter is, is me niet meteen duidelijk. Het lijken kleine rode besjes… Er kronkelen kleine witte wormpjes – aaltjes – tussendoor: aalbesjes dan misschien?

Gewoon meniezwammetje (Nectria cinnabarina)
Gewoon Meniezwammetje (Nectria cinnabarina)

Nee, natuurlijk niet. Maar slijmzwammetjes (myxomyceten) zijn het ook niet. Ik kan in ieder geval niets vinden dat daar op wijst. Na hulp ingeroepen te hebben van een determinatie-groep op Facebook kom ik uiteindelijk bij de ascomyceten terecht, de zakjeszwammen. Het blijkt hier om het tweede stadium van het Gewone Meniezwammetje (Nectria cinnabarina) te gaan. Het eerste stadium, de rozerode bolletjes die je vaak massaal op dood hout aantreft, ken ik natuurlijk wel, maar stadium twee had ik nog niet eerder gezien. Ik wist niet eens dat het bestond! Weer wat wijzer geworden dus…

Klein zijn ze in ieder geval wel en dat geldt ook voor mijn volgende object: een clustertje Kleverige Lindebekerzwammen (Holwaya mucida). Eveneens behorende tot de ascomyceten-familie en heel erg zeldzaam, maar niet in Groenendaal. Ook niet héél erg klein, maar met een hoogte van ca. 1cm ‘gewoon’ klein.

Kleverig Lindebekertje (Holwaya mucida)
Kleverig Lindebekertje (Holwaya mucida)

Ik ben ze dit seizoen al vaak tegen gekomen, maar helaas alleen in deze – imperfecte – vorm. De ‘perfecte’ zwarte schoteltjes zijn zelfs in Groenendaal moeilijk te vinden.

Ook al een paar keer eerder gezien dit seizoen: het Gewone Wimperzwammetje. Schotelvormige zwammetjes voorzien van ‘haartjes’, slechte enkele millimeters in doorsnede en ook weer behorende tot de ascomyceten. Ik weet niet of het normaal is dat ze in januari nog bloeien, maar áls ik ze zie kan ik ze nooit weerstaan en ook deze keer niet.

Gewone wimperzwam (Scutellinia scutellata)
Gewone wimperzwam (Scutellinia scutellata)

Net als alle bovenstaande paddestoelensoorten behoren de mossen ook tot de sporenplanten en zijn wat determinatie betreft minstens zo moeilijk. De op steeltjes staande sporenkapsels (sporogonen) zijn een echte uitdaging om te kieken. Het zijn tevens belangrijke determinatiekenmerken. Zo blijkt dat ik me vandaag alleen met Gewoon Dikkopmos  (Brachythecium rutabulum) heb bezig gehouden.

<<< klik voor een vergroting!>>>

Gewoon Dikkopmos (Brachythecium rutabulum)
Gewoon Dikkopmos, jong sporenkapsel

Dit sporenkapsel is nog vrij jong, te zien aan het snavelvormige dekseltje. In een later stadium maakt dit plaats voor een kartelrandje, de zgn. peristoomtanden. Sporen verlaten hierlangs het kapsel…

Sporenkapsels met peristoomtanden
Sporenkapsels met peristoomtanden

Boeiende materie, hè? Gewoon plaatjes kijken mag ook, hoor! Nog een kiekje van hetzelfde tafereel met een klein verschil in compositie en focus.

Sporenkapsels met peristoomtanden
Sporenkapsels met peristoomtanden

Terug naar de wereld der micro-zwammen, tenminste: dat denk ik. Deze soort staat in de nabijheid van enkele Peervormige Draadwatjes op hetzelfde stuk hout. De grootte is vergelijkbaar, slechts enkele millimeter hoog (2 à 3) en de kleur is licht oranjegeel met een laagje poedersuiker erop… Tot nu toe heb ik niet met zekerheid kunnen vinden welke soort het is, maar het lijkt nog het meest op een Kristalkopje (Didymium sp.) Maar dat neemt niet weg dat ik er wel een leuk plaatje van wil maken en dus kruip ik nog wat dichterbij…

Onbekende microzwam (?), dichterbij
Kristalkopje (Didymium sp.)?, dichterbij

… en nog wat dichterbij. Overduidelijk iets paddestoelachtigs en hoogstwaarschijnlijk een myxomyceet.

Onbekende microzwam, dichterbij en met raynox?
Kristalkopje?, (met Raynox?)

Sommige foto’s in dit blog zijn tot stand gekomen m.b.v. de Raynox M150 voorzetlens, maar ik weet alleen niet meer welke. Het vervelende is dat dat niet in de EXIF-gegevens van het fotobestand wordt opgenomen… en je kan het verder ook nergens aan zien. Op zich is dat geen slecht teken.

Ook het eerder genoemde Peervormig Draadwatje (Trichia decipiens) neem ik natuurlijk even mee. Sommige exemplaren zijn al in een redelijk vergevorderd stadium…

Peervormig Draadwatje (Trichia decipiens )
Peervormig Draadwatje (Trichia decipiens ) op leeftijd
Peervormig Draadwatje (Trichia decipiens )
Peervormig Draadwatje (Trichia decipiens )

Op bovenstaande foto zijn vaag ook wat middelbare exemplaren zichtbaar (bruine bolletjes), maar zoals meestal in de natuur, zijn de jonge exemplaren het mooist:

Peervormig Draadwatje (Trichia decipiens )
Jong Peervormig Draadwatje (Trichia decipiens )

Lekker fris oranje en nog strak in het vel! Qua scherpte had het nog iets beter gemogen. Vermoedelijk heb ik hierbij de voorzetlens wel gebruikt, overigens. Misschien nog meer oefenen of toch maar eens een setje tussenringen aanschaffen?

Hiermee ben ik aan het einde gekomen van deze korte reis door de microwereld der zwammen en mossen. Als iemand mij nog aan de naam van de oranjegele suikerbolletjes zou kunnen helpen, zou dat mooi zijn. Bedankt weer voor het lezen en kijken.

 

11 reacties op ‘Een Kleine Wereld

  1. Hoi Dick,
    Het is een fascinerende wereld die je zo onthult. Wat zou je zonder camera, voorzetlens en/of tussenringen moeten? Uitdagingen zijn er nog genoeg. Je mag wat mij betreft al dik tevreden zijn met wat je hier laat zien. Naamgeving zal wel lastig blijven. Maar gaat het ons niet vooral om de beelden? Hoe dan ook, een prachtige serie met voor mij veel nieuwe feiten.
    Groet, Kees

    Liked by 1 persoon

  2. Hier kan ik enorm van genieten en ben dan ook gefascineerd door deze prachtige foto’s. Bij je onbekende zwammmetjes kan je even hier aan denken —>>> Physarum nutans . Werkelijk heerlijke foto’s Dick en van mij mag je er zo nog meer laten zien hoor.
    Groetjes, Helma

    Liked by 1 persoon

    1. Het Knikkend Kalkkopje… daar was ik ook al eens op uitgekomen, maar vond het toch niet helemaal kloppen. Deze (van mij) hebben een veel korter en zwart steeltje. Het zouden natuurlijk jonge exemplaren kunnen zijn…?

      Like

            1. Mijn speurtocht gaat nu richting Kristalkopje (Didymium sp.). Met name de soort Didymium minus lijkt er aardig op, maar ja… die zijn zeer zeldzaam…
              Grtz.

              Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.