Oktoberzwammen – Groenendaal 1

Het zal niemand ontgaan zijn: het paddestoelenseizoen van 2019 was fantastisch! En nog is het niet ten einde. Ik durf het bijna niet te zeggen, maar ik ben in de maand oktober 15 keer met de camera op stap geweest om paddestoelen te kieken. Zo ongeveer om de dag dus. Meestal een uurtje of twee, maar ook wel veel langer. De opbrengst aan foto’s is dan ook groot, erg groot. Aangezien ik tegenwoordig bovendien van de meeste zwammen focusreeksjes opneem (11 opnamen of een veelvoud daarvan), kwam ik op enkele dagen met een dikke 2000 plaatjes thuis.
Dat hield in dat ik me de tussenliggende dagen ook niet hoefde te vervelen. Na eerst alle mislukte, tegenvallende of anderszins onbruikbare foto’s verwijderd te hebben, de resterende RAW-bestanden ontwikkelen en converteren naar JPG. Vervolgens focus stacken, nog wat nabewerken en de resultaten nogmaals kritisch bekijken. De foto’s waar ik dan nog steeds tevreden mee ben omzetten, voor het web. Het lijkt wel werken, maar je hoort mij niet klagen, hoor…

Zes van mijn uitstapjes gingen naar het dicht bij huis gelegen Heemsteedse wandelbos Groenendaal en dat leverde dan ook het meeste materiaal op. Aanvankelijk had ik het plan om één blogje te wijden aan de paddestoelen van de maand oktober, maar dat ga ik bij lange na niet redden. Nog meer weg selecteren dan ik nu al gedaan heb, kan en wil ik niet. Er zullen dan ook meerdere oktoberzwammenblogs volgen, te beginnen met twee afleveringen vanuit Groenendaal. Dit is deel 1.

Voor een kwalitatief betere weergave loont het de moeite de foto’s even aan te klikken!

Het Kleverig Lindebekertje is een uiterst zeldzame verschijning in paddestoelenland, maar niet in Groenendaal. Op sommige horizontaal liggende lindes zie je ze massaal. Meestal alleen in imperfecte vorm (staafjes); de perfecte vorm (zwarte schoteltjes) heb ik pas één keer gevonden, maar niet dit jaar. Ik heb ze al diverse keren gefotografeerd, maar steeds met tegenvallend resultaat. Over deze foto ben ik echter redelijk tevreden.

Kleverige Lindebekertjes
01 Kleverige Lindebekertjes

Hazepootjes heb ik dit jaar niet gevonden, hoewel je dat bij het zien van de onderstaande foto misschien niet zou zeggen. Jammer, want het is een fotogeniek zwammetje. Vermoedelijk is dit echter een andere inktzwammensoort, maar hij doet er niet veel voor onder.

Hazepootje of andere Inktzwam
02 Hazepootje of andere Inktzwam

De zwak giftige Gele Knolamaniet is familie van o.a. de meer giftige en ook meer bekende Vliegenzwam en ook van de uiterst giftige Groene Knolamaniet. Het juist determineren is vaak moeilijk en het eten ervan is en blijft dan ook een riskante zaak. Lekker laten staan dus. Ik ben sowieso een tegenstander van paddestoelen plukken: laat anderen er ook van genieten!

Gele Knolamaniet
03 Gele Knolamaniet

Bijna alle paddestoelen doen/deden het goed dit jaar. Dat geldt zeker voor de Amethystzwam. Ik zag er zeer veel en dat er dan ook wat vaker een leuk exemplaar of een leuk stelletje tussen zit, is dan ook niet vreemd. Het is met deze soort zo, dat ik ze eigenlijk alleen leuk vind als ze heel jong zijn, zoals op de volgende foto, of als ze al op leeftijd zijn en met omgekrulde hoedrand hun fraaie lamellen tonen. Bovendien moeten ze natuurlijk de mooie rodekool kleur hebben en dat was – ondanks het vele vocht – niet altijd het geval. Hier wel. Het spinnetje was een leuke bonus!

Amethystzwam
04 Amethystzwam

De volgende zwammen staan in een groepje, dus het ligt voor de hand dat het een Bundelzwammensoort is, maar welke zou ik niet weten.

Groepsgezwam
05 Groepsgezwam

Hoe fijn is het dat je ook af en toe een soort tegenkomt die géén problemen oplevert met de determinatie. De Vliegenzwam is er zo één, de Porseleinzwam ook en natuurlijk de Geweizwam.

Geweizwammetjes
06 Geweizwammetjes

Met aardsterren kan je nog wel eens de mist in gaan, maar de Gekraagde Aardster is niet zo’n vaag type, meestal. Andere soorten zie ik trouwens helemaal nooit…

Gekraagde Aardster
07 Gekraagde Aardster

De volgende ken ik niet. Vermoedelijk Mycena’s, maar wat maakt het uit als ze er mooi bij staan.

Zwamstelletje
08 Zwamstelletje

Op zich weer een makkie: de Gele Trilzwam. De kleur zou je nog op het verkeerde been kunnen zetten, maar dat is deze niet gelukt. Als ik ze al eens fotografeer is het resultaat meestal tegenvallend, maar deze keer kan het ermee door.

Gele Trilzwam
09 Gele Trilzwam

En dan nu één van de – in mijn ogen – hoogtepunten van dit seizoen tot nu toe. Een foto die bij toeval is ontstaan en waar geen enkele trucage bij aan te pas is gekomen.
Ik zag deze eenzame Mycena op een met mos begroeide, liggende boomstam staan. Dan wil ik nog wel eens door de knieën gaan om te zien of daar muziek in zit. Als in de achtergrond mooie bokeh lichtbollen verschijnen, dan zoek ik nog even verder, naar een mooie compositie bijvoorbeeld. Wat hier gebeurde weet ik niet precies, maar de ingrediënten bestonden uit tegenlicht van een nog redelijk laag staande zon dat door de nog nat van de regen zijnde bladeren viel. In sommige bollen ontstond een wonderlijk kleurig schouwspel dat doet denken aan wat ontstaat als je met licht en druppels op een CD speelt.
Nu alleen nog even een beetje schuiven met de camera om de paddo in de disco te krijgen. Dat was nog best een gedoe, want ietsje teveel omhoog of omlaag en de kleuren verdwenen, maar voilá! Soms, heel soms, komt alles op het juiste moment op de juiste plaats bij elkaar.

Discozwam
10 Discozwam

Niet al mijn foto’s zijn even kunstzinnig, helaas. Ik zou dat wel willen, maar dat zit er gewoon niet in. Gelukkig vind ik het ook een uitdaging om een mooie registrerende foto van een bijzondere soort te maken, hoewel dat laatste niet eens per se noodzakelijk is. De kleinste soorten, de slijmzwammen, zijn dan de grootste uitdaging. Het probleem is echter, dat ik die zo weinig zie. Het goed zoeken en kijken is kennelijk een vak apart en ook dat moet ik nog leren. Gelukkig ben ik nog jong, dus wie weet komt dat nog.

De volgende soort kon ik pas fotograferen nadat ik erop was gewezen door een nieuwe FB-vriendin. Een dorpsgenoot die ik bij toeval ontmoette in de Paddestoelen Groep Nederland. Het zijn minieme gele spikkeltjes op een stuk dood hout, honderden bij elkaar. Hiervoor moest alles uit de kast gehaald worden om goed te zien wat het was. Tussenringen, voorzetlens en uiteraard weer focus stacking. Het bleken kleine, gele, gespikkelde, schijfvormige zwammetjes dus de naam Geel Spikkelschijfje lag voor de hand. Waarneming en andere deskundigen kunnen dat helaas niet bevestigen, dus dan houdt het op.

Geel Spikkelschijfje?
11 Geel Spikkelschijfje?

Eveneens met dank aan genoemde FB-vriendin vond ik die dag voor het eerst een Gelepeld Oorzwammetje. Al jaren had ik daar naar gezocht, vooral tijdens vakanties op de Veluwe en nu liggen ze zomaar zowat bij me op de stoep. En nog wel met een extraatje in de vorm van een aanhangend spinnetje…

Oorlepelzwam met aanhang
12 Oorlepelzwam met aanhang

Het bijzondere van Oorlepelzwammetjes is, dat de steel niet gecentreerd onder de hoed zit, maar aan de zijkant en dat er geen plaatjes of buisjes onder zitten, maar stekeltjes. Vooral dat laatste maakt het niet zo moeilijk om de zich onder de hoed schuil houdende spin een verSTEKELing te noemen…

VerSTEKELing
13 VerSTEKELing

Net als met zoveel dingen is het met Oorlepelzwammetjes: zodra je er eenmaal één hebt gezien, zie je er steeds meer. Niet erg, want ze zijn leuk om te fotograferen.

Oorlepelzwam
14 Oorlepelzwam

Voor Eikelbekertjes idem dito: die zag ik twee jaar geleden voor het eerst in Leyduin en nu vond ik ze ook in Groenendaal. En ook deze kan ik nauwelijks weerstaan.

Eikelbekertje
15 Eikelbekertje

Een Mycena die uit een beukennoot omhoog schiet zou zomaar Beukennootmycena kunnen heten… Ik geloof dat dat nog waar is ook!

Beukennootmycena
16 Beukennootmycena

Een Geweizwammetje met zweetdruppels (guttatie) onder zijn oksels…

Geweizwam
17 Geweizwam

Zomaar weer een kleine witte Mycena in het mos. Soms heb je geluk als je kijkend door je lens een dergelijk tafereeltje ziet. Niks meer aan doen en indrukken maar die ontspanknop.

Mycena in het groen
18 Mycena in het groen

Zoals voor vele zwammensoorten was het ook voor de koraalzwammen een goed jaar. Ik zag er tenminste heel veel. Ik vind ze altijd leuk om te zien, maar om ze mooi vast te leggen, is nog niet zo makkelijk. Ik heb daar tenminste best moeite mee. Vaak probeer ik het even, maar meestal zie ik al gauw dat het weer niks gaat worden. De twee nu volgende plaatjes kunnen wel door de beugel…

Rechte Koraalzwam
19 Rechte Koraalzwam
Witte Koraalzwam
20 Witte Koraalzwam

In Groenendaal ligt een enorme dikke omgevallen beuk, waarop dit jaar wel zes Pruikzwammen bloeiden. Deze beuk lag ver van de paden af maar de zwammen waren van afstand goed te zien. Als ik stiekem van de paden af ga om de zwammen te kieken, waarom zouden vandalen dat dan ook niet doen om ze van de stam af te schoppen? Of wat dan ook. In ieder geval waren er na een week al twee verdwenen. Gelukkig kon ik nog een paar plaatjes maken.

Pruikzwam
21 Pruikzwam

Omdat je met een dergelijke soort niet veel anders kan dan een registrerend plaatje maken, probeer ik ook nog wat met een detailopname.

Pruikzwam detail
22 Pruikzwam detail

Op dezelfde zwam ontdekte ik ook nog een klein groepje Beukenkorrelkopjes. Die neem ik dan natuurlijk gelijk even mee. Een leuke bijvangst!

Beukenkorrelkopje
23 Beukenkorrelkopje

Over bijvangst gesproken! Een andere stam, een andere zwam. Geen idee welke soort, maar dat doet er hier ook niet doe. Het ging hier om het Springstaartje. Leuke mini-beestjes die ik altijd hoop tegen te komen, maar ik zie ze bijna nooit. Meestal is het – net als hier – weer bijvangst en zie ik pas thuis op de PC dat ik er één gevangen heb…

Springstaartje
24 Springstaartje

Een andere stam, een andere zwam. Alweer, maar deze keer ken ik de soort wél: de Zalmzwam. Elk jaar zie ik ze weer op dezelfde plek, maar voor het mooie steeds weer te laat. Ze zijn namelijk het mooist als ze nog klein zijn. Volgend jaar weer nieuwe kansen, het staat in mijn agenda! Extra moeilijkheid is dat de plaats waar ze liggen bijna onbereikbaar is geworden door een hoge houtwal er omheen. Het lijkt bijna met opzet gedaan (want je mag niet van de paden af…!)

Zalmzwam
25 Zalmzwam

Aan de ene kant lijkt het of het de goed bedoelende paddestoelenkieker moeilijk wordt gemaakt, aan de ander kant worden er voor ons ook weer nieuwe houtwallen en boomstammen neergelegd. Op zo’n nieuwe stapel boomstammen zaten dit jaar bijvoorbeeld al veel Waaiertjes.

26 Waaiertje

Voor de afwisseling weer eens een vaag sfeerplaatje: Mycena op mos.

Sfeerplaatje
27 Sfeerplaatje

De Oranje Aderzwam: de meeste mensen lopen er zo aan voorbij, maar voor mij blijft het een uitdagende soort. Vraagt ook om focus stacking, 18 opnames deze keer.

Oranje Aderzwam
28 Oranje Aderzwam

Net als bij de meeste levende wezens zijn ook de jeugdige paddestoelen het mooist om te zien, maar voor sommige soorten geldt dat niet of minder: hoe ouder hoe mooier. Je moet het alleen wel willen zien. Een paar grote exemplaren stonden dicht tegen elkaar met omgekrulde rand hun lamellen te showen. Dan hebben ze aan mij een goeie, want ik ga direct voor ze op de knieën. Het wordt niet altijd wat, maar deze keer vond ik de resultaten best geslaagd.

Lamellen
29 Lamellen
Lamellen
30 Lamellen

Een Geel Hoorntje, een beetje viezig exemplaar. Waarschijnlijk daarom ook helemaal alleen. Verder geen commentaar.

Geel Hoorntje
31 Geel Hoorntje

Ik sluit dit blog af met dezelfde soort als waar ik mee begon: het Kleverig Lindebekertje (Holwaya mucida). Op de eerste foto een bescheiden groepje, deze keer een opdringerig peloton dat vlak voor mijn lens ging staan. Ach ja, als ze dan zo graag op de foto willen, wie ben ik dan om dat niet te doen?

Kleverig Lindebekertje
32 Kleverig Lindebekertje

Dit was het dan voor deze keer. Deel twee zal spoedig volgen. Een ieder weer dank voor het lezen, kijken en reageren. Tot een volgende keer.

Voor wie alle foto’s in betere kwaliteit wil zien, is hier tot slot de beeldencarrousel.